14 C
Rzeszów
poniedziałek, 27 maja, 2024

Rozstrzelali całą rodzinę, bo ukrywała Żydów. Tej ofiary Polaków nie można zapomnieć

REKLAMA

Był 24 marca 1944 r. Józef Ulma, jego żona Wiktoria i szóstka ich dzieci zostali rozstrzelani razem z ośmioma Żydami, których polska rodzina ukrywała w swoim domu w Markowej. Rocznica tej tragedii od kilku lat obchodzona jest jako „Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką”.

– Józef był bardzo religijnym człowiekiem, dlatego sumienie nie pozwalało mu odmówić pomocy prześladowanym przez hitlerowców sąsiadom. W jego domu zawsze leżała Biblia z podkreśloną przypowieścią o miłosiernym Samarytaninie – wspominał wuja jego bratanek, Jerzy Ulma.

Józef miał nadzieję, że dotrwają do końca wojny. Do wyzwolenia zabrakło zaledwie kilku miesięcy. Gospodarz został jednak zadenuncjowany przez policjanta, pochodzenia ukraińskiego, który przejął majątek jednej z ukrywanych rodzin. Żandarmi nie mieli żadnej litości. Najpierw rozstrzelali Józefa i jego żonę Wiktorię w 9. miesiącu ciąży, która w trakcie masakry zaczęła rodzić. Na śmierć rodziców patrzyło sześcioro zapłakanych i piszczących z przerażenia dzieci. Ich też nie oszczędził szwadron śmierci. – Patrzcie, jak giną polskie świnie, które przechowują Żydów – krzyczał żandarm Joseph Kokott, oddając do nich serię strzałów.

Kaci cieszyli się życiem
Muzeum Ulmów w Markowej
Muzeum im. Ulmów w Markowej | Fot. Inres24.pl

Tylko czeski volksdeutsch – Joseph Kokott został osądzony w Rzeszowie. Karę śmierci zamieniono mu na dożywocie, a potem na 25 lat więzienia. Nie odzyskał wolności. Zmarł w 1980 r. za kratami. Dowódca grupy zabójców – porucznik Eilert Dieken, po wojnie był policjantem w Essen w RFN. Zmarł z przyczyn naturalnych, zanim zakończyło się wszczęte przeciwko niemu śledztwo. Los dwóch innych katów nie jest znany.

Dzień Pamięci z udziałem prezydenta RP

W 2016 r. w Markowej otwarto muzeum im. rodziny Ulmów, poświęcone wszystkim Polakom, którzy w czasie II wojny światowej ratowali swoich żydowskich sąsiadów.

24 marca 2023 r. właśnie w Markowej odbyły się uroczystości z udziałem prezydenta RP Andrzeja Dudy i Pierwszej Damy.

Prezydent zainaugurował działalność Komitetu Obchodów Towarzyszących Beatyfikacji Rodziny Ulmów, która ma nastąpić zgodnie z decyzją papieża – 10 września tego roku w Markowej.

– To nie tylko rozpowszechnianie w Polsce i za granicą wiedzy o rodzinie Ulmów, ale także utrwalenie pamięci o Polakach ratujących Żydów podczas II wojny światowej – zaznaczył prezydent na Twitterze, opisując cel powołanego komitetu.

Dzień Pamięci obchodzono także w Rzeszowie. W południe władze miasta złożyły kwiaty przed kamieniem pamięci Michała Stasiuka, który w czasie II wojny światowej został zamordowany przez Niemców za pomoc Żydom ukrywającym się w podziemiach rzeszowskiego Rynku.

Rodzina Ulmów
Rodzina Ulmów. Józef był pasjonatem fotografii. Dokumentował życie codzienne swojej rodziny. Pozostawił bardzo wiele fotograficznych pamiątek | Fot. Inres24.pl

Inres24 w Google News

Obserwuj i bądź na bieżąco

Najnowsze

Najnowsze

REKLAMA

Fancyelements

Welcome to the future of building with WordPress. The elegant description could be the support for your call to action or just an attention-catching anchor. Whatever your plan is, our theme makes it simple to combine, rearrange and customize elements as you desire.

Start
Nowe
7dni
Szukaj