28 C
Rzeszów
piątek, 19 lipca, 2024

Pochowali bohatera. Rodzina czekała na to prawie 70 lat

REKLAMA

Kazimierz Człowiekowski ps. „Niemsta” był jednym z tych, którzy nie godzili się z powojenną, komunistyczną Polską. Szybko stał się ofiarą represji ze strony aparatu bezpieczeństwa. Ukrywał się i zginął w wyniku postrzelania podczas obławy w Korczynie pod Krosnem. Był taktowany jako „wróg ludu” nawet po śmierci. Jego rodzinie nie wydano ciała, które zostało w tajemnicy wrzucone do bezimiennej mogiły na cmentarzu w Rzeszowie. IPN odnalazł szczątki. Teraz w Krośnie odbył się pogrzeb zmarłego bohatera. Jego rodzina czekała na to prawie 70 lat!

– Wreszcie możemy spełnić nasze marzenie i nasz chrześcijański obowiązek. Mój tata w końcu doczekał godnego pochówku i spocząć na naszym cmentarzu. Mamy miejsce, w którym zawsze będziemy o nim pamiętać. To bardzo ważne…. – mówi pan Zbigniew Człowiekowski, syn Kazimierza.

Uroczystości odbyły się 21 kwietnia. Pogrzeb miał charakter państwowy. Bohatera pochowano z wojskowymi honorami. Ks. biskup podczas kazania podkreślał wielki patriotyzm zmarłego i jego poświęcenie, aż do ofiary życia.

Pan Zbigniew podziękował zwłaszcza IPN, że odnalazł szczątki ojca. Podzielił się też mało znanym wątkiem z okoliczności śmierci Kazimierza. – Do naszej rodziny zgłosiła się pielęgniarka, która asystowała przy operacji. Wyznała, że tata miał sześć kul i to wyglądało na egzekucję. Wspomniała też, że jego ostatnie słowa to „dzieci, moje dzieci…”. Dziś Kazimierzu twoje dzieci, wnuki i prawnuki żegnają cię na cmentarzu – mówi wzruszony syn.

Kim był Kazimierz Człowiekowski ps. „Niemsta”?

Kazimierz Człowiekowski urodził się 13 stycznia 1909 r. w podkrośnieńskich Białobrzegach (obecnie dzielnica Krosna). W czasie II wojny światowej wstąpił do grupy dywersyjnej i brał udział w wielu akcjach zbrojnych wymierzonych wobec okupanta. Po wkroczeniu Sowietów do Krosna został aresztowany w listopadzie 1944 r., pod zarzutem przynależności do AK i zesłany do łagru na Syberię. Pracował w kopalni i przy wrębie. W końcu został zwolniony i wrócił do kraju w listopadzie 1947 r.

W lipcu 1949 r. popadł w konflikt z miejscowymi władzami i po aresztowaniu został osadzony w siedzibie krośnieńskiego UB, skąd dokonał brawurowej ucieczki.

Od tej pory „Niemsta” ukrywał się na terenie Krosna oraz powiatów krośnieńskiego i brzozowskiego. Redagował i rozsyłał anonimowe listy do działaczy partyjnych i urzędników, wysłał je nawet do korespondenta gazety Nowiny – będącej wtedy organem prasowym komunistów.

Kazimierz wpadł w Niedzielę Wielkanocną 18 kwietnia 1954 r. w czasie zasadzki zorganizowanej przez funkcjonariuszy UB w Krośnie oraz żołnierzy WOP. Wydał go gospodarz z Korczyny, u którego schronił się na strachu. Konfident rano przyszedł na posterunek i zameldował o swoim gościu.

„Niemsta” próbował się wymknąć z obławy. Został postrzelony w brzuch. Trafił do szpitala WUBP w Rzeszowie. Mimo przeprowadzonej operacji o godz. 3 w nocy, 19 kwietnia zmarł.

Konfident, który wydał Kazimierza Człowiekowskiego, przeżył go tylko o kilka miesięcy. Początkowo UB chciało chronić swojego informatora, pozorują aresztowanie. Wkrótce jednak gospodarz został zwolniony i powrócił do Korczyny. 3 listopada 1954 r. został zastrzelony przez ukrywających się członków podziemia antykomunistycznego – Józef Cieślę „Topora” i Władysława Zamorskiego.

Komuniści nie wydali ciała rodzinie

Żonę – Jadwigę Człowiekowską poinformowano o śmierci męża dopiero kilka tygodni później. Kazimierz Człowiekowski osierocił troje dzieci – córki Barbarę (ur. 1944) i Marię (ur. 1948) oraz syna Zbigniewa (ur. 1951).

Rodzina nie otrzymała ciała. Pochowano je w bezimiennej mogile na cmentarzu Pobitno w Rzeszowie. Komuniści chcieli wymazać nazwisko bohatera z pamięci i w ten sposób mścić się też po jego śmierci. Ale to im się nie udało. Pamięć zachowała rodzina, ale także wiele osób, które pamiętało zasługi Niemsty.

Dopiero w 2021 r. – dzięki wysiłkom IPN – udało się odszukać szczątki Kazimierza i je zidentyfikować.

Kazimierz Człowiekowski ps Niemsta
Kazimierz Człowiekowski ps Niemsta

Instytut Pamięci Narodowej prowadzi działania zmierzające do odnalezienia i identyfikacji ofiar reżimów totalitarnych oraz czystek etnicznych w ramach działalności Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN, we współpracy z Główną Komisją Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Lista zidentyfikowanych ofiar zawiera już 220 nazwisk.

Celem sprawniejszej identyfikacji odnajdywanych szczątków Instytut Pamięci Narodowej od kilku lat korzysta z narzędzia udostępnionego przez amerykańskie Federalne Biuro Śledcze (FBI) – systemu CODIS. Każdego roku wzrasta odsetek osób zidentyfikowanych z wykorzystaniem tego systemu, który obecnie sięga 30 procent.

Inres24 w Google News

Obserwuj i bądź na bieżąco

Najnowsze

Najnowsze

REKLAMA

Fancyelements

Welcome to the future of building with WordPress. The elegant description could be the support for your call to action or just an attention-catching anchor. Whatever your plan is, our theme makes it simple to combine, rearrange and customize elements as you desire.

Start
Nowe
7dni
Szukaj